gerechtigheid de Haan

Artikel NOS.nl over de aardgasbaten

Wat heeft Nederland aan al dat gas verdiend?

(1 maart 2017)

De rechtbank van Assen bepaalde vandaag dat de NAM aan sommige inwoners in Groningen een schadevergoeding moet betalen voor de immateriële schade, zoals angst en stress, die de Groningers hebben geleden door de aardbevingen. Hoeveel geld is er tot nu toe uitgekeerd? Hoelang kunnen we nog doorgaan met de gaswinning? En welke politieke partijen komen de Groningers het meest tegemoet? We zetten de belangrijkste cijfers voor je op een rij.

Topjaren

Sinds de ontdekking van het gigantische gasveld in 1959 is ongeveer 80 procent van de gasvoorraad uit het Groningenveld gewonnen. Vooral in de jaren 70 is er erg veel gewonnen.  Ook de afgelopen tien jaar waren topjaren, met 2013 als piekjaar. Het waren ook erg lucratieve jaren. Bijna 40 procent van alle aardgasopbrengsten is afkomstig uit de periode 2006-2013, berekende het ministerie in van Economische Zaken in 2014. Inmiddels is er afgesproken dat er niet meer dan 24 miljard kubieke meter per jaar gewonnen mag worden. Sowieso kan er vanaf 2020 minder gewonnen worden omdat de druk in het gasveld te laag wordt.

Miljarden

De gaswinning heeft de staat en NAM de afgelopen vijftig jaar geen windeieren gelegd. De staat verdiende volgens de Algemene Rekenkamer tot 2014 meer dan 265 miljard aan de gaswinning in Nederland. Inmiddels is dat opgelopen tot ongeveer 290 miljard. De NAM (Exxon en Shell) verdiende enkele tientallen miljarden. Het overgrote deel van het aardgasgeld is opgegaan in de algemene middelen van de rijksbegroting. Midden jaren tachtig was bijna 20 procent van de inkomsten van de staat afkomstig van het aardgas. In 2013 bestond nog ruim 9 procent van de inkomsten van de overheid uit aardgasbaten (15,4 miljard euro). In 2015 was dat gedaald tot 3 procent (5,3 miljard euro).

Klik hier voor het gehele artikel.

 

Algemeen Dagblad: Duizenden 'aardbevingsbewoners' kunnen nu bij NAM om smartengeld vragen

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) is verantwoordelijk voor immateriële schade van inwoners van het aardbevingsgebied en moet daarom een schadevergoeding betalen. Dat heeft de rechtbank in Assen vanmorgen besloten. Een gevolg van de uitspraak is dat dúizenden inwoners van het aardbevingsgebied nu bij de NAM om smartengeld kunnen vragen. ,,De weg is vrijgemaakt,'' zegt advocaat Pieter Huitema. Minister Henk Kamp (Economische Zaken) gaat de uitspraak naar eigen zeggen 'bestuderen'.

De zaak was aangespannen door 127 gedupeerden. De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) bagatelliseert volgens de rechter de impact die de aardbevingen hebben op bewoners in het gebied. Volgens de rechter beweert de NAM veel te gemakkelijk dat er sprake is van 'normale hinder' in het gebied. Volgens de rechter is sprake van een 'ernstige inbreuk op ongestoord woongenot'.

Feestje

Advocaat Pieter Huitema van de gedupeerden spreekt van een doorbraak. Enkele gedupeerden zeiden meteen 'een feestje te gaan vieren'. ,,De gedupeerden voelen zich eindelijk erkend,'' zegt Huitema. ,,En laten we niet lacherig doen, sommigen hebben er echt zwaar onder geleden. Maar dit is een absolute doorbraak. Dit betekent dat duizenden mensen uit het aardbevingsgebied nu immateriële schade bij de NAM kunnen claimen. Ze kunnen zich melden via www.aardbevingen.nl .'' 

Volgens de advocaat kunnen bedragen variëren van 3000 tot 30.000 euro per persoon. Dat moet per persoon worden bekeken. Dat iemand in het aardbevingsgebied woont, betekent niet automatisch dat hij of zij recht heeft op smartengeld. Een gedupeerde moet wel aantonen dat zijn of haar woning geregeld is beschadigd door aardbevingen om depressies, huilbuien, slapeloze nachten en burn-outs geloofwaardig te maken. Voor 'aantasting van het woongenot' is zelfs geen doktersverklaring nodig. Wie claimt een echte depressie te hebben gekregen, heeft wel bewijs van een dokter nodig. Ook kunnen meerdere personen per woning immateriële schade claimen. Het gaat immers om persoonlijke schade. Het gaat zowel om huurders als kopers van een woning.

Nu beginnen

De NAM kan nog wel in hoger beroep. Toch heeft dat volgens Huitema geen schorsende werking. Met andere woorden: namens gedupeerden kan hij bijna per direct beginnen met het verzamelen en indienen van claims wegens immateriële schade.

De Nederlandse Staat was ook voor de rechter gedaagd, maar die hoeft niet te betalen voor immateriële schade. Al heeft de Staat volgens de rechter ook onrechtmatig gehandeld tussen 2013 en 2015, toch oordeelt de rechter dat de Staat niet aansprakelijk is voor immateriële schade. Dit komt omdat de gedupeerden onvoldoende aannemelijk hebben gemaakt dat zij geen schade zouden hebben geleden, als de Staat de gasproductie had beperkt.

De NAM is echter wél aansprakelijk omdat de schade die bewoners hebben, het gevolg zijn van de bedrijfsactiviteiten van de NAM. ,,Hier zijn we dus blij mee,'' zegt Huitema. ,,De mensen kunnen nu gewoon naar de NAM.''

Unieke zaak

De behandeling van de rechtszaak diende in november. De eisers stelden dat door de aardbevingen hun leefgenot is aangetast: stress, slapeloosheid, huilbuien, depressies en angst. Daarom eisten ze een financiële vergoeding voor hun immateriële schade van de NAM en de Staat. 

De NAM werd al eerder aansprakelijk gesteld voor materiële schade. Het bedrijf zei in november al niet te willen opdraaien voor immateriële schade omdat er bij lange na niet voldaan zou zijn aan de strenge eisen voor smartengeld. Ook de Staat stelde zich zo op.

Een van de gedupeerden verklaarde in november: ,,Op visite gaan in de omgeving of bij vrienden of familie doen we eigenlijk nooit meer. Het enige onderwerp is bevingsschade, de strijd met de NAM, de reparaties die na twee maanden alweer teniet zijn gedaan. Je bent geen prettig gezelschap.''

Rechtbank: Groningers hebben recht op smartengeld

De Rechtbank Noord-Nederland heeft op 1 maart geoordeeld dat inwoners (huurders en huiseigenaren) van het aardbevingsgebied in Groningen, voor zover zij zijn aangetast in hun woongenot, recht hebben op smartengeld van de NAM. Naast de materiële schade aan onroerend goed is volgens de rechter dus ook nadrukkelijk sprake van immateriële schade bij de inwoners van het bevingsgebied. Verder heeft de Staat vanaf januari 2013 onrechtmatig gehandeld door het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen te negeren.Vergoeding van de immateriële schade wordt aangeduid als smartengeld. De aanspraak op smartengeld ontstaat volgens de rechter dus al als gevolg van (onder meer) aantasting van het woongenot (zoals gederfde levensvreugde, veel schademeldingen, angst,  je leven wordt beïnvloed door de aardbevingsproblematiek). Indien men naast verstoring van woongenot ook psychische klachten heeft (zoals stressklachten (PTSS) en angststoornissen) kan een hoger bedrag aan schadevergoeding worden geëist.

De Haan Advocaten & Notarissen was een gerechtelijke procedure opgestart voor 125 personen tot vergoeding van deze immateriële schade. De rechtbank heeft duidelijk geformuleerd dat de NAM verantwoordelijk is voor de immateriële schade en deze moet vergoeden. De gedupeerden moeten dit individueel claimen. Volgens advocaat Pieter Huitema van De Haan Advocaten & Notarissen is de uitspraak van de rechter een belangrijke overwinning voor gedupeerden van de aardbevingen, omdat de rechter nu heeft bekrachtigd dat er ook van immateriële schade sprake is. “Er zijn heel veel mensen in Groningen die in hun woongenot zijn aangetast. Dat geldt zowel voor kopers als huurders in het gebied. Velen leven in angst en hebben slapeloze nachten als gevolg van de bevingen. Het is nu zaak dat de NAM zijn verantwoordelijkheid neemt en de gedupeerden schadeloos stelt”, aldus Huitema

Mr. Huitema verwacht dat veel Groningers zich nu gaan melden om smartengeld te eisen. “Wij horen dat veel inwoners van het bevingsgebied deze uitspraak hebben afgewacht. Nu duidelijk is dat alle inwoners van het bevingsgebied recht hebben op smartengeld, zullen velen hun recht willen halen. Wij kunnen hun bijstaan om de hoogte van de schade vast te stellen en dit voor hen claimen.”

Attachments:
Download this file (vonnis Rechtbank Assen - 1 maart 2017.pdf)Vonnis Rechtbank 1 maart 2017[Vonnis Immaterële Schade Aardbevingen]2638 kB

NAM en de staat voor de rechter voor aantasting woongenot en psychisch leed veroorzaakt door aardbevingen

woensdag 21 januari 2015

Volgende week zullen de NAM en de Staat worden gedagvaard door circa 120 inwoners van de provincie Groningen die als gevolg van de aanhoudende aardbevingen immateriële schade hebben geleden. Die schade moet door de NAM en/of de Staat worden vergoed. Deze immateriële schade bestaat met name uit aantasting van het woongenot, psychische problemen, angst, onzekerheid over de toekomst etc. Een aantal van deze gedupeerden hebben inmiddels daarvoor ook een arts bezocht of zijn onder behandeling bij een psychiater.

De gedupeerden hebben onderzoek laten verrichten door o.a. de Rijksuniversiteit Groningen en een onafhankelijke psychiater. Daaruit volgt dat de immateriële schade groot is en een serieus probleem dat nog fors wordt onderkend door de NAM en ook de Staat.

Advocaat mr. Pieter Huitema van de Haan Advocaten & Notarissen in Groningen zal de dagvaarding volgende week laten betekenen aan het adres van de NAM en de Staat. De NAM is aansprakelijk als exploitant van de gaswinning. De Staat is aansprakelijk omdat zij een zorgplicht heeft dat inwoners van Nederland niet worden gestoord in hun woongenot.

Het onderzoeksrapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat in februari a.s. zal verschijnen en waarvan de eerste conclusies inmiddels via de media zijn uitgelekt bevestigt het standpunt van de gedupeerden. Sedert 1993 wisten de NAM en de Staat de risico’s van de aardgaswinning, maar speelde de veiligheid van de inwoners geen enkele rol. Huitema had de NAM en de Staat al eerder aansprakelijk gesteld voor deze immateriële schade. De NAM ontkent dat dergelijke schade bestaat en de Staat heeft in het geheel nooit willen reageren.